اندیشکده اقتصاد » اقتصاد جهان » هفت شرکت هواپیمایی افغانستان ورشکست شده‌اند

دانشنامه اقتصاد و مدیریت
دانش نامه اقتصاد و مدیریت
ما در پینترست
دانشنامه اقتصاد و مدیریت
ما در تویتر
اندیشکده اقتصاد و سیاست در فیسبوک
 
 
 

هفت شرکت هواپیمایی افغانستان ورشکست شده‌اند

نویسنده: اندیشکده | تاریخ: 4 فروردین 1397 | بازدیدها: 3044

0
به دلیل مشکلات امنیتی و محاط بودن افغانستان به خشکه، تقاضا برای عرضه‌ی خدمات ترانسپورت هوایی، همه ‌ساله رو به افزایش است، اما شرکت‌های هواپیمایی افغانستان به دلیل مشکلات اقتصادی و امنیتی، سیاست آسمان باز و کم‌مهری دولت نسبت به این شرکت‌ها، در حال حاضر در سراشیبی سقوط قرار گرفته‌اند.

هفت شرکت هواپیمایی افغانستان ورشکست شده‌اند


آمارها نشان می‌دهد، با آن که از سال ۲۰۰۱ به این سو، هشت شرکت هواپیمایی خصوصی داخلی، با سرمایه‌ی حدود ۲۰۰ میلیون دالر در بخش هوانوردی ملکی جهت انجام پروازهای داخلی و خارجی در افغانستان شروع به فعالیت کرده‌اند، اما در حال حاضر تنها شرکت هوایی کام‌ایر توانسته تا این جای کار دوام بیاورد و متباقی شرکت‌ها همه ورشکست شده‌اند. شرکت کام‌ایر نیز در حمله‌ بر هوتل انترکانتیننتال حدود یک میلیون دالر آسیب دید و بسیاری از ظرفیت‌های انسانی خود را از دست داد.

معلومات اداره‌ی مستقل هوانوردی ملکی نشان می‌دهد که تا همین چند سال قبل، هواپیماهای شرکت‌های هوایی صافی، پامیر، افق شرق، افغان جت، فضاایر، کابل‌ایر و خراسان در آسمان افغانستان خودنمایی می‌کردند، اما هواپیماهای این شرکت‌ها در سال‌های اخیر یکی پس از دیگر از دور خارج شدند و کوله‌باری از بدهکاری را بر دوش مالکان خود گذاشتند.

آمارهای اداره‌ی مستقل هوانوردی ملکی نشان می‌دهد که در حال حاضر مسئولان چهار شرکت داخلی، ۲۰ میلیون دالر و ۲۱۸ میلیون افغانی بابت نپرداختن کرایه‌ی توقفگاه، حمل و نقل، ارایه‌ی خدمات داخل میدان هوایی و اجاره و کرایه‌ی دکان‌ها و جایدادها از دولت افغانستان بدهکار اند. شرکت صافی با بیشترین بدهکاری در جایگاه نخست، شرکت کام‌ایر در جایگاه دوم و شرکت‌های افغان جت و آریانا به ترتیب در رده‌های بعدی قرار دارند.

این در حالی ا‌ست که شرکت هواپیمایی صافی، چند ماه قبل، فعالیتش را در کشور به حالت تعلیق درآورد و بر اساس گفته‌های برخی از منابع، اعلام ورشکسته‌گی کرد. تا این جای کار، پیامد ورشکست شدن شرکت‌ هوایی صافی و مختل شدن پروازهای داخلی و خارجی شرکت کام‌ایر این بوده که قیمت تکت‌ها به دلایل معادله‌ی اقتصادی عرضه و تقاضا، به یک‌باره‌گی صعود کند و هزاران نفر بی‌کار شوند.
به نظر می‌رسد که اکنون توپ در میدان رقیبان بیرونی این شرکت‌ها قرار گرفته است. آن طوری که مسئولان شرکت‌های هواپیمایی داخلی می‌گویند، شرکت‌های هوایی خارجی، در سال‌های گذشته قیمت تکت‌های خود را پایین آورده بودند و اکنون در نبود شرکت‌های داخلی قیمت‌ تکت‌های خود را دو برابر کرده‌‌اند.

بر اساس آمارهای اداره‌ی مستقل هوانوردی ملکی، هفت شرکت هواپیمایی خارجی در بخش انتقال مسافران فعال اند. شرکت‌های هواپیمایی امارات (Emirates)، فلای دبی (Fly Dubai)، ترکش (Turkish Airlines)، ایر اندیا (Air India)، اسپایس جیت (Spice jet)، پاکستان (Pakistan International Airline) و ماهان (Mahan Airline) از شمار این شرکت‌ها اند.

با این حال، مسئولان شرکت‌های هواپیمایی داخلی می‌گویند که از ۸ شرکتی که در بخش هوانوردی افغانستان سرمایه‌گذاری کرده‌ بودند، ۷ شرکت آن ورشکست شده و تنها یک شرکت خصوصی باقی مانده است. این امر زنگ خطر را برای شرکت هوایی کام‌ایر و آریانا نیز به صدا در آورده و مسئولان این شرکت بارها از حکومت خواسته که با سکتور هوانوردی ملکی افغانستان مساعدت کند، تقاضایی که تا کنون بی‌پاسخ مانده است.

یافته‌های ۸صبح نشان می‌دهد که شرکت‌های ورشکست شده، کوله‌باری از بدهکاری هنگفت را بر دوش می‌کشند و پس از ورشکسته‌گی، هنوز موفق تصفیه‌ی بدهکاری‌های‌شان با دولت نشده‌اند.


ورشکست شدن شرکت صافی

شرکت هواپیمایی صافى، در سال ۱۳۸۴ توسط عبدالقدوس صافی، ایجاد و به عنوان چهارمین شرکت خصوصى هواپیمایى در افغانستان آغاز به کار کرد. معلومات در مورد شرکت صافی نشان می‌دهد که این شرکت دارای ۶ هواپیمای مسافربری و باربری بوده و این به بیش از ۵ مقصد مختلف در قاره‌ی آسیا و خاورمیانه پروازهای مسافربری و باربری را انجام داده است.

هفت شرکت هواپیمایی افغانستان ورشکست شده‌اند


با آن که تا یک سال قبل، هواپیماهای شرکت هوایی صافی در آسمان افغانستان می‌غرید، اما در حال حاضر چرخ این هواپیماها دیگر نمی‌چرخد و صافی ورشکست شده است.

یافته‌های ۸صبح نشان می‌دهد که شرکت صافی، در میان شرکت‌های هواپیمایی داخلی، بیشترین مقروضیت را از دولت افغانستان دارد. طوری که آمارهای کنونی اداره‌ی مستقل هوانوردی ملکی نشان می‌دهد، این شرکت در حال حاضر به خاطر توقفگاه، حمل و نقل، ارایه‌ی خدمات داخل میدان هوایی و اجاره و کرایه‌ی دکان‌ها و جایدادها ۱۲ میلیون و ۸۵۷هزار و ۷۱۵ دالر و همچنان ۱۱۶ میلیون و ۵۶۹هزار و ۰۱۲ افغانی از دولت افغانستان بدهکار است.

در سنبله‌ی ۱۳۹۵ خورشیدی نیز اداره‌ی مستقل هوانوردی ملکی اعلام کرده بود که وزارت مالیه شرکت هوایی صافی را به ‌دلیل پرداخت نکردن قروض و متباقی دارایی‌های مالیاتی‌اش از ادامه فعالیت بازداشته است. اما مسئولان شرکت هوایی صافی پس از این اقدام دولت گفتند که در قسمت باقی‌داری‌های این شرکت، با مقامات دولتی به توافق رسیده‌اند و قرار است مالیات و قرضه‌های باقی‌مانده‌ به گونه‌ی اقساط پرداخته شود. از وزارت مالیه‌ی کشور خواستار معلومات در مورد این که شرکت صافی چه مقدار از بدهکاری‌هایش را با دولت تصفیه کرده است، شدیم اما مسئولان در این وزارت به پرسش‌های ما پاسخ ندادند.

قاسم وفایی‌زاده، معین پلان و پالیسی اداره‌ی مستقل هوانوردی ملکی اما می‌گوید: «شرکت صافی در مرحله‌ی اول غیر از دو سه میلیون افغانی، پرداخت دیگری نداشته است.»

او گفت که به خاطر تضمین یک تن از سرمایه‌گذاران توقف فعالیت شرکت صافی برداشته شد و قرار شد که مسئولان این شرکت به شکل هفته‌وار، اقساط مشخصی را هم به وزارت مالیه و هم به اداره‌ی هوانوردی ملکی بپردازند، اما این مسئولان باز هم به تعهدات خود عمل نکردند.

در حال حاضر، تمام فعالیت شرکت صافی متوقف شده و تمامی پروازهای این شرکت در داخل و خارج از افغانستان به حالت تعلیق درآمده است. شماره‌ی تماس بخش مشتریان و شماره‌ی مدیر اجرایی این شرکت غیر فعال اند و دفتر رسمی این شرکت واقع در چهارراهی انصاری شهر کابل نیز مسدود شده است. به همین دلیل تلاش‌های‌ما برای تماس با مسئولان این شرکت بی‌نتیجه بود.


شرکت افغان جت

شرکت هواپیمایی افغان جت (Afghan Jet International) فعالیت خود را در آپریل ۲۰۱۴ آغاز کرد و بیشتر پروازهای داخلی را انجام می‌داد، اما این شرکت پس از دو سال فعالیت از ادامه‌ی کار باز ماند. با آن هم اکنون فعالیت‌های این شرکت متوقف است اما مسئولان آن پس از ورشکسته‌گی تا کنون قادر نشده که بدهکاریش را با دولت تصفیه کند.

مطابق آمار اداره‌ی مستقل هوانوردی ملکی، این شرکت ۱۶ میلیون و ۷۱۶هزار و ۹۵۷ افغانی و همچنان ۶۴هزار و ۲۲۸ دالر امریکایی از بابت پرداخت نشدن مالیه و همچنان کرایه و اجاره جایدادها و دکان‌ها از دولت افغانستان بدهکار اند.

دفتر این شرکت در کابل مسدود و فعالیتش متوقف شده است. قاسم وفایی‌زاده، معین پالسی و پلان اداره‌ی هوانوردی ملکی می‌گوید که رییس شرکت افغان جت قبل از متوقف شدن کار شرکتش در کشور حضور نداشت. به گفته‌ی او، موضوع با نهادهای عدلی و قضایی شریک ساخته شده و هر زمانی که آدرس مشخصی از مسئولان این شرکت به دست آید، جهت حصول مقروضیت دولت، اقدام صورت خواهد گرفت.


شرکت آریانا

شرکت هواپیمایی آریانا که از شمار شرکت‌های هواپیمایی دولتی است نیز از شمار مقروضان این بخش است. بر اساس آمار اداره‌ی مستقل هوانوردی ملکی، این شرکت ۱ میلیون و ۳۶۹هزار و ۳۳۸ دالر و همچنان ۴۱ میلیون و ۹۷۴هزار و ۹۷۸ افغانی به دولت بدهکار است.

معین پالیسی و پلان اداره‌ی هوانوردی ملکی می‌گوید، این شرکت در قسمت پرداخت مقروضیت‌های‌شان به صورت منظم عمل می‌کنند، اما به گفته‌ی او، مبلغ بدهکاری کنونی این شرکت، ناشی از تأخیر اندک در روند پرداخت است. او گفت در صورتی که فیس جاری، در جریان یک ماه با تأخیر همراه می‌شود، طبق قانون تأخیر به حساب نمی‌آید.


شرکت کام‌ایر

کام‌ایر نخستین شرکت هواپیمایی خصوصی است که در سال ۲۰۰۳ مؤفق به دریافت مجوز انجام پروازهای داخلی در کشور شد. شرکت هوانوردی کام‌ایر، در حال حاضر ۹ هواپیما دارد. این شرکت در کنار پروازهای داخلی، به برخی از کشورهای منطقه نیز پرواز دارد.

این شرکت، تنها شرکت خصوصی است که توانسته تا کنون به فعالیت‌هایش در کشور ادامه دهد. هرچند که در حمله‌ی اخیر به هوتل انترکانتیننتال، ۱۱ تن از کارمندان این شرکت که بیشتر اوکراینی بودند، کشته شدند. به همین دلیل، مسئولان این شرکت می‌گویند، با آن که کام‌ایر روزانه به صورت تخمینی ۲۸ تا ۳۰ پرواز داشت، ولی به دلیل حمله بر هوتل و کشته شدن کارمندان این شرکت، این روزها حدود ۱۵ پرواز در روز لغو می‌شود. پروازهای کابل-بامیان و کابل-بدخشان این شرکت هنوز هم از سر گرفته نشده است.

مسئولان این شرکت همچنان می‌گویند مالیات بلند و کرایه‌ی جایدادها و دکان‌های دولت، اکنون بر دوش آن‌ها سنگینی می‌کند. این در حالی‌ است که بر اساس گفته‌های مسئولان اداره‌ی هوانوردی ملکی، این شرکت در حال حاضر ۶ میلیون و ۰۶۶هزارو ۷۷۹ دالر و همچنان ۴۳ میلیون و ۰۳۳هزارو ۸۵۷ افغانی از دولت بدهکار است.

هرچند در سال‌های گذشته، تنها بدهکاری دالری این شرکت به حدود ۱۴ میلیون دالر می‌رسید اما معین پالیسی و پلان اداره‌ی هوانوردی ملکی می‌گوید که مسئولان شرکت کام‌ایر، نزدیک به ۷۰ درصد از بدهکاری‌های خود به دولت را پرداخته‌‌اند.

قاسم وفایی‌زاده، معین پالیسی و پلان اداره‌ی هوانوردی ملکی می‌گوید این اداره به خاطر جمع‌آوری مقروضیت‌های شرکت‌های هوایی، اقدام‌های جدی و پیهم را انجام داده است: به منظور حصول این مقروضیت‌ها، با وزارت مالیه جلسه‌های مشترک برگزار شده و فیصله صورت گرفت که شرکت‌ها به صورت اقساط در کنار پرداخت فیس‌ها و چارج‌های جاری، بدهکاری شان به دولت را نیز بپردازند.


افزایش قیمت تکت‌ها

با این حال پیامد ورشکست شدن شرکت صافی و مختل شدن برخی از پروازهای شرکت هوایی کام‌ایر این بوده که قیمت تکت در برخی از مسیرها تا دو برابر افزایش یابد. فرید پیکار، رییس اتحادیه‌ی شرکت‌های هوایی افغانستان می‌گوید که حدود یک سال قبل که شرکت‌های صافی، آریانا و کام‌ایر به امارات متحده‌ی عربی پرواز داشتند، قیمت یک طرفه‌ی تکت این مسیر به کمتر از صد دالر رسیده بود ولی در حال حاضر نرخ تکت یک طرفه از ۲۰۰ تا ۸۰۰ دالر افزایش یافته است.

پیکار می‌گوید که شرکت‌های هوایی داخلی توان رقابت با شرکت‌های خارجی را ندارند و به همین دلیل این شرکت‌ها با سیاست دمپینک، شرکت‌های هوایی داخلی را عقب زده‌ و اکنون بازار را خودشان به‌دست گرفته‌اند.

در همین حال، یک تن از مسئولان شرکت‌های سیاحتی نیز در گفت‌وگو با ۸صبح از افزایش نرخ برخی از مسیرها سخن گفت. او که خواست نامش در گزارش ذکر نشود، افزود که در کنار افزایش نرخ مسیر کابل-امارات، قیمت تکت در مسیر کابل-هندوستان و عربستان سعودی نیز افزایش یافته است. پیش از این شرکت صافی در این مسیرها پرواز داشت.


نگرانی از سقوط

با این حال فرید پیکار، رییس اتحادیه‌ی شرکت‌های هوایی افغانستان و معاون شرکت هواپیمایی کام‌ایر می‌گوید که دولت باید از شرکت‌های هوایی داخلی به صورت جدی حمایت کند. آقای پیکار به ۸صبح گفت که دولت با بازنگری قردادها با شرکت‌های خارجی، زمینه‌ی رقابت شرکت‌های داخلی را فراهم آورد.

او گفت: «تا کنون ۷ شرکت خود را از دست داده‌ایم و یک شرکتی هم که باقی مانده‌، با مشکل مواجه است. چندین سال است که پیشنهادات مشخصی را به دولت روان کرده و گفته‌ایم که شدید به حمایت نیاز داریم. قراردادهای خدمات هوایی که با شرکت‌های خارجی انجام شده، باید در مورد پرداخت مالیات بازنگری شود. برای ما وعده دادند که امروز و فردا مشکل‌تان حل می‌شود ولی تا حال چیزی نشده است.»

رییس اتحادیه‌ی شرکت‌های هوایی افغانستان، چندین مصوبه‌ی کابینه و همچنان عریضه‌نامه‌های مسئولان شرکت‌های هواپیمایی را در اختیار ۸صبح قرار داده که نشان می‌دهد دولت با وجود وعده‌های بسیار در قسمت رسیده‌گی به مشکلات این شرکت‌ها، کار عملی نکرده است.

در مصوبه‌ی شماره (۳۴) مورخ ۱۳۹۱/۸/۲۹ به نهادهای مربوط هدایت داده شده بود که در قسمت ازدیاد درصدی پروازهای شرکت‌های داخلی به تناسب شرکت‌های خارجی که اکثریت مسافرین را اتباع افغانی تشکیل می‌دهد، اقدام فوری شود و همچنان سفرهای خارجی کارمندان دولتی را که از بودجه دولت تمویل می‌شود، از طریق شرکت‌های هوایی داخلی صورت گیرد، اما به گفته‌ی مسئولان این هدایت تا اکنون عملی نشده است.


۱۴۳۷ مسافر در روز

آن چه باعث نگرانی مسئولان شرکت‌های هواپیمایی داخلی شده، کمبود مسافر در این مسیرها است. نظر به احصاییه‌ی ریاست میدان هوایی بین‎المللی کابل در یک روز به‌طور متوسط در حدود ۱۴۳۷ تن به خارج از کشور سفر می‌کنند. با این وجود فرید پیکار، رییس اتحادیه‌ی شرکت‌های هوایی می‌گوید که به منظور انتقال این شمار از مسافران، ۸ پرواز به صورت روزانه توسط طیاره‌های خارجی انجام می‌شود و دو پرواز دیگر توسط طیاره‌های شرکت‌های کام‌ایر و آریانا صورت می‌گیرد. به گفته‌ی او، با توجه به رقم پروازها، تعداد سیت‌ طیاره‌ها دوبرابر رقم مسافران است و این به ضرر شرکت‌های هواپیمایی تمام می‌شود.

مسئولان شرکت‌های هوایی کام‌ایر و آریانا خواستار تقسیم عادلانه‌ی مسافران میان شرکت‌های داخلی و خارجی استند.

همچنان در یک مکتوب دیگر، مسئولان اتحادیه‌ی شرکت‌های هوایی به تاریخ ۰۸/۲۲/۱۳۹۶ عنوانی ریاست عمومی اداره‌ی مستقل هوانوردی ملکی نوشته: به اساس موافقت‌نامه‌ی خدمات هوایی منعقده بین افغانستان و امارات متحده‌ی عربی با روحیه‌ی سیاست آسمان باز از چند سال به این سو شرکت هوایی فلای دوبی روزانه سه پرواز و شرکت هوایی امارات روزانه یک پرواز به کابل انجام می‌دهند. با درنظرداشت ظرفیت چوکی طیاره‌های حد اوسط روزانه حدود ۸۰۰ مسافر را از کابل انتقال می‌دهند. به علت رقابت ناسالم شرکت‌های هوایی امارات متحده و نبود مارکیت، شرکت‌های هوایی افغانی توان رقابت را در سکتور کابل دوبی کابل با آن‌ها از دست داده‌اند. به همین دلیل پروازهای کام‌ایر مدت دو سال می‌شود به دوبی متوقف شده و شرکت هوایی صافی هم از چند ماه به این سو پروازهایش را به حالت تعلیق قرار داده است.

مسئولان این اتحادیه همچنان می‌گویند، هم اکنون حدود ۸۰ درصد مسافران مسیر کابل-ترکیه را شرکت «ترکیش ایرلاین» انجام می‌دهد و ۲۰ درصد باقی‌مانده توسط شرکت‌های آریانا و کام‌ایر انتقال داده می‌شود.

در تازه‌ترین مورد، مسئولان شرکت‌های هوایی کام‌ایر و آریانا به تاریخ ۲۱/۱۱/۱۳۹۶ با ارسال مکتوب شماره ۱۶۴/۲۱۵ عنوانی ریاست اداره‌ی مستقل هوانوردی ملکی نوشته‌اند که با آن که مارکیت هوایی افغانستان محدود است، اما حدود ۸۰ درصد آن در اختیار شرکت‌هایی خارجی قرار دارد. در این نامه یادآوری شده: «بیشتر از چهار سال می‌شود که شرکت‌های هوایی افغانستان طی عرایض و پشنهادات متعدد از مقام‌های دولت خواهان رفع مشکل شده‌اند، اما متاسفانه هیچ‌گونه اجرااتی نشده است.»

در ادامه‌ی این مکتوب همچنان آمده: در صورتی که این مشکلات جدی گرفته نشده، تصامیم لازم و عملی در جهت رفع آن و همچنان حمایت از شرکت‌های هوایی داخلی صورت نگیرد، به یقین که این دو شرکت (کام‌ایر و آریانا) نیز در وضعیت بدتری قرار گرفته و بالاخره به سرنوشت شرکت‌های از فعالیت افتاده قرار خواهند گرفت.

فرید پیکار، رییس اتحادیه‌ی شرکت‌های هوایی افغانستان می‌گوید، بیشتر این شرکت‌ها با پولی که مسئولان آن از بانک‌های افغانستان قرضه گرفته بودند تأسیس شدند، اما به دلیل عدم رقابت با شرکت‌های خارجی، مسئولان این شرکت‌ها تا کنون نتوانسته‌اند که پول بانک و دولت را بپردازند.

این در حالی‌ است که حکومت افغانستان در حال حاضر در عرصه‌ی فعالیت شرکت‌های هوایی از سیاست آسمان باز استفاده می‌کند. براساس این سیاست، شرکت‌های هواپیمایی کشورهای همسایه و منطقه نیز در افغانستان پرواز دارند و با شرکت‌های داخلی رقابت می‌کنند.

هرچند این اقدام حکومت در ابتدا با مخالفت‌های شدید شرکت‌های داخلی مواجه شد، ولی استدلال حکومت این است که سیاست آسمان باز می‌تواند سبب بروز رقابت در عرصه‌ی هوانوردی ملکی شود که در چنین صورت نفع آن به مردم افغانستان می‌رسد.


سرمایه‌گذاری اندک

مقام‌ها در اداره‌ی مستقل هوانوردی ملکی، یکی از دلایل شکست شرکت‌های هوایی داخلی را سرمایه‌گذاری اندک مسئولان این شرکت‌ها برمی‌شمارند. به گفته‌ی آن‌ها بسیاری از طیاره‌هایی که توسط شرکت‌های هواپیمایی افغانستان استفاده می‌شوند، کهنه اند و معیارهای جهانی مصونیت پرواز را ندارند.

قاسم وفایی‌زاده، معین پلان و پالیسی اداره‌ی مستقل هوانوردی ملکی می‌گوید، سرمایه‌گذاری‌هایی که شرکت‌های افغانستان در عرصه‌ی هوانوردی کرده‌اند، بسیار اندک است و با این سرمایه‌گذاری‌ها نمی‌توان معیارهای امروزی هوانوردی را مهیا کرد. او می‌گوید، به همین دلیل اداره‌ی هوانوردی ملکی نمی‌تواند شرایط بدون قید و شرط در این عرصه را به اجرا بگذارد و بار دیگر شامل لیست سیاه دیگری شود.

آقای وفایی‌زاده گفت: «سرمایه‌گذران با سرمایه‌گذاری بسیار کوچک در برابر شرکت‌های بزرگ، نتوانستند دوام بیاورند. مقرره‌ی ایجاد شرکت‌های حمل و نقل هوایی چنین صراحت دارد، هر شرکتی که می‌خواهد در این بخش خود را به ثبت برساند در زمان ثبت مکلفیت دارند که حد اقل سند مالکیت ۲ فروند طیاره را ارایه کند. بیشتر این شرکت‌ها با همین تعداد طیاره شروع به فعالیت کردند و به دلیل کمبود طیاره این شرکت‌ها به زودی از دور خارج شدند.»

بر اساس معیارهای کنونی، طیاره‌ها نباید بیش از ۲۵ سال عمر داشته باشند، این در حالی‌ است که کماکان تمام طیاره‌های شرکت‌های داخلی در افغانستان بیش از ۲۵ سال فعالیت کرده‎‌اند. عربستان سعودی چند سال قبل به همین دلیل پرواز طیاره‌های افغانستان به آن کشور را ممنوع قرار داد. در حال حاضر طیاره‌های افغانستان صرف به کشورهای منطقه پرواز دارند و هیچ شرکتی به اروپا پرواز ندارد.


مشوق‌های دولت

مقام‌های اداره‌ی هوانوردی ملکی مدعی اند که آن‌ها همواره از سکتور هوانوردی حمایت کرده‌اند. از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۴ کابینه‌ی کشور، تمام شرکت‌های داخلی را از پرداخت مالیه، فیس پارکینک و فیس‌های دیگر معاف کرده بود. این معافیت به صورت تقریبی به حدود ۲۰ میلیون دالر می‌رسید. این کار به این هدف انجام شد تا بنیه‌ی مالی این شرکت‌ها تقویت شود و مسئولان این شرکت‌ها فرصت بیابند که در جهت تقویت و توسعه‌ی فعالیت‌شان سرمایه‌گذاری بیشتر کنند.

مقام‌های اداره‌ی هوانوردی ملکی می‌گویند پس از پایان مهلت این امتیاز، هنگامی که گزارش تأثیر این مزیت به بررسی گرفته شود، هیچ گونه تاثیری در پیشرفت در کار شرکت‌ها رونما نشده و هیچ طیاره‌ای جدید از سوی مسئولان این شرکت‌ها خریداری نشده بود.

یکی از طرح‌هایی که در سال‌های اخیر از سوی اداره‌ی هوانوردی ملکی به شرکت‌های هواپیمایی افغانستان پشنهاد شده، این است که به جای فعالیت پراکنده به شکل یک «کنسرسیوم» فعالیت کنند تا از ورشکست شدن نجات یابند، اما به گفته‌ی مسئولان این پشنهاد به دلیل «رقابت منفی میان مسئولان شرکت‌ها» هیچ یک از آن‌ها حاضر نشدند که به شکل «شرکت سهامی» دست به هم دهند و در برابر شرکت‌های هوانوردی بیرونی قدرت رقابت را بیابند.


چشم‌انداز مبهم

ترانسپورت هوایی برای اولین بار در افغانستان در سال ۱۹۲۳ میلادی آغاز به کار کرد. چون تا آن زمان تخنیک هوانوردی هنوز در افغانستان به اندازه‌ی کافی پیشرفت نکرده بود و برای حمل و نقل اموال تجارتی مساعد نبود، از این وسیله‌ی جدید در حمل و نقل مسافرین در یک حد محدود استفاده می‌شد. هواپیما اولین بار برای پروازهای داخلی مورد استفاده قرار گرفت و برخی از خطوط بین‌المللی اجازه‌ی عبور از فضای افغانستان را تقاضا کرده بودند. در سال ۱۹۲۸ میلادی یک طیاره‌ی کوچک روسی بین افغانستان و روسیه رفت و آمد می‌کرد.

سکتور هوانوردی طی چهاردهه‌ی گذشته و در دوران جنگ‌های داخلی و در نتیجه‌ی جنگ‌ها بیشترین آسیب را دید و زیربناها در این بخش از بین رفتند. اما پس از سال ۲۰۰۱ این سکتور مورد توجه حکومت قرار گرفت. در اواخر سال ۱۳۹۳ خورشیدی دولت قادر شد که محافظت فضایی کشور را از نیروهای خارجی به دست بگیرد. در حال حاضر رادارها و دستگاه‌های ارتباطات در میدان‌های هوایی کشور فعال اند.
با وجود این پیشرفت، هنوز هم چالش‌های زیادی در این عرصه پابرجا است. به این دلیل که ایکائو یا سازمان هوانوردی غیر نظامی بین‌المللی (International Civil Aviation Organization) که یک نهاد تخصصی سازمان ملل متحد است و هماهنگ‌سازی استانداردهای بین‌المللی پروازی و مدیریت خطوط هوایی در سطح جهان را بر عهده دارد، هیچ یک از میدان‌های هوایی افغانستان را تصدیق نکرده است.
شرکت‌های هواپیمایی افغانستان در سال ۲۰۱۰ به دلایل رعایت نکردن استانداردهای پرواز، در لیست سیاه قرار گرفتند و از آن زمان تا کنون این شرکت‌ها از این لیست خارج نشده‌اند. به همین دلیل شرکت‌های هوایی با مشکلات روبه‌رو شده‌اند، چون پروازهای اتصالی این شرکت‌ها کامل از بین رفته و مسافران نیز سعی می‌کنند تکت‌ را از شرکت‌هایی تهیه کنند که پروازهای اتصالی منظم داشته باشند. این‌گونه می‌خواهند از تلف‌شدن وقت‌شان و همچنان تأخیر در پرواز جلوگیری کنند.

مبرهن است که سکتور هوانوردی افغانستان یکی از ضرورت‌های اساسی در کشور است، به این دلیل که افغانستان از کشورهای محاط به خشکه و کوهستانی است و از سوی دیگر مشکلات امنیتی در کشور باعث شده که تقاضا برای تهیه‌ی تکت به شدت بالا برود.

در کنار این، آمارها نشان می‌دهد که در سال ۲۰۱۷، چهار میلیارد مسافر از خدمات ترانسپورت هوایی در سراسر جهان مستفید شده‌اند. سهم افغانستان بر اساس آمار اداره‌ی مستقل هوانوردی ملکی، ۲.۵ میلیون مسافر در سال گذشته میلادی بوده است. این یعنی در خوش‌بینانه‌ترین حالت، حدود یک ملیارد دالر در این مسیر در جریان است. مقام‌های اداره‌ی هوانوردی ملکی می‌گویند این ظرفیت می‌تواند در سال‌های آینده همچنان بالا برود.



نوشته: علی آرش | برگرفته: هشت صبح

موضوعات: اقتصاد جهان, اقتصاد و سیاست, خبرهای اقتصادی, افغانستان و جهان, برگرفته

بازدید کننده عزیز, شما هنوز به عضویت سایت در نیامده اید.
پیشنهاد می کنم در سایت ثبت نام کنید و یا وارد سایت شوید.

ارسال نظر

نام:*
ایمیل:*
متن نظر:
دو کلمه نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید: *
Visit Econopedia - Economics Encyclopedia's profile on Pinterest.
 
ما را حمایت کنید