دانشنامه اقتصاد و مدیریت
دانش نامه اقتصاد و مدیریت
ما در پینترست
دانشنامه اقتصاد و مدیریت
ما در تویتر
اندیشکده اقتصاد و سیاست در فیسبوک
 
 
 

سونامی خاموش

نویسنده: اندیشکده | تاریخ: 6 خرداد 1397 | بازدیدها: 908

0
سونامی خاموشامروزه در افغانستان و مخصوصن در شهر کابل کمتر کسی دریافت خواهید کرد که از کیفیت آب زیرزمینی شکایت نداشته باشد که متاسفانه یکی از عوامل اصلی آلوده شدن آب های زیرزمینی شهر کابل شهروندان شهر کابل میباشند. عدم فهم درست از آلودگی آب های زیرزمینی و استفاده بیش از حد از این ذخایر استراتیژیک حیاتی پایتخت را با خطر سونامی خاموش مواجه ساخته است. تلفات ناشی از آلوده گی آب و هوا و خاک خیلی بیشتر از جنگ ها در افغانستان میباشد. طبق آمار اداره محیط زیست تنها در کابل سالانه تا سه هزار نفر از اثر آلودگی هوا میمرند و از آمار تلفات ناشی از آبهای آلوده و خاک ارقامی در دست نیست، اما گفته میتوانیم که این کمتر از آلودگی هوا نخواهد بود. این یعنی سونامی خاموش (Silent Tsunami). متاسفانه ما و تمام شهریان عزیز شهر کابل در آلودگی سهم داریم.

عوامل پایین آمدن سطح آب های زیر زمینی و آلودگی بیش حد آنرا میتوان قرار ذیل شمرد.

۱- غیر علمی بر خورد نمودن در کندنکاری چاهای عمیق و نیمه عمیق و عدم در نظرداشت شعاع تاثیر Inflection Radius چاهای بر هم دیگر.

۲- تبدیل شدن ساحات تغذیه (Recharge) آبهای زیرزمینی به ساحات رهایشی که سبب میشود این ذخایر بصورت درست تغذیه نشوند.

۳- افزایش نفوس شهری کابل و استفاده بیش از حد از این آبهای کابل با جمعیت بیش از شش میلیونیش فرض کنیم هر شخص روز دو لیتر آب مصرف نماید که روزانه بیش از دوازده میلیون لیتر آب میشود. استخراج این حجم از آب های زیر زمینی و عدم تغذیه دوباره آن را میتوان یک فاجعه دانست.

۴- کم شدن باران های سالانه و بلند رفتن درجه حرارت جهانی (Global Climate Change) هم یکی از علل های عمده در پایین آمدن سطح آبهای زیر زمینی بوده که این سبب تبخیر زیاد آب میگردد و‌ بعضی عوامل دیگر که این مقاله کوچک گنجایش آنرا ندارد.

اینها بعضی از دلایل پایین امدن سطح آبهای زیرزمینی اند.

اما آلودگی آبهای زیر زمینی که رفته رفته آبهای زیر زمینی را غیر قابل شرب و استفاده میکند، در شهر کابل عوامل مختلف دارد که این عوامل بیشتر آن زاده عدم فهم درست در مورد این آبها بوده و بیشتر شهروندان شهر کابل در آلودگی آن سهم دارند. بعضی از عوامل آنرا اینجا ذکر مینمایم.

۱- کندن چاهای بد رفت بصورت غیر علمی و جذب کننده.

ما دو نوع چاهای بدرفت داریم.

۱- چاهای بدرفت سپتیک (Septic) که این نوع چاه ها غیر جاذب بوده از نفوذ آبهای آلوده به آبهای زیر زمینی جلوگیری می نماید.

۲- چاهای غیر سپتیک (Seismic) یا چاهای زهری که جاذب بود و سبب میشود آبهای آلوده به آبهای زیرزمینی نفوذ نموده و سبب آلودگی این ذخایر حیاتی و استراتیژیک که بوجود آمدن آن میلیونها سال را در گرفته است آلوده گردد.

که متاسفاه اکثریت چاهای که در شهر کابل از نوع دوم یعنی غیر سپتیک (Seismic) میباشد و علت عمده آلوده شدن آبهای کابل میگردد.

۲ - تبدیل شدن ساحات اصلی تخذیه (recharge) آبهای زیرزمینی به انبار کثافات که این خود یک سو سبب آلوده شدن خاک گردیده و از سو دیگر مانع نفوذ آب شده و آب نفوذی که به آبهای زیرزمینی میرسد، آلوده بوده سبب آلودگی آبهای زیر زمینی میگردد.

۳- عدم موجودیت سیستم کانالیزاسیون شهری در شهر کابل هم یکی از عوامل عمده آلوده شدن آبهای زیر زمینی است.

۴- موجودیت کارخانه ها در شهر هم یکی از علت های آلودگی خاک و آب های زیرزمینی است. آبهای کارخانجات آلوده به ضایعات کارخانجات و فلزات زهری از قبیل سرب میباشد که نفوذ این آبهای در آب زیر زمینی آنرا زهری میسازد.

۵- موتر شویی های سطح شهر در صورت مدیریت نادرست هم میتوانند یکی از علت های عمده آلوده شدن خاک و آب گردند.

بطور مثال آبهای که در موتر شویی ها استفاده میگردند، ملوث به انواع مختلف روغنیات و فلزات که ناشی از استفاده تیل در موتر بصورت زرات باقی میماند است، این زرات منحله خلا خاک را بسته نموده و از نفوذ آب جلوگیری می نمایند هر گاه این زرات به آبهای زیر زمینی یکجا شوند سبب زهری شدن آب میگردد.

و بعضی عوامل دیگر که در مقاله های آینده آنرا ذکر خواهم نمود.

آلودگی آب های زیر زمینی ضرر های زیادی دارند بعضی از آنها در اینجا ذکر می نمایم.

۱- از بین رفتن ذخایر آبهای نوشیدنی و تبدیل شدن آن به آبهای غیر قابل شرب؛

۲- سبب امراض مختلف از قبیل سنگ گرده امراض کلیوی وغیره امراض میشود؛

۳- بلند رفتن شوری (Salinity) آب های زیر زمینی؛

۴- بوجود آمدن یک سطح کاذب چرب در سطح آب که خود ممولآ نشان دهنده ترسب مواد آلوده کننده در سطح آب میباشد.

چگونه میتوان از آلودگی آبها؛ این منبع حیات بشری جلوگیری نمود؟

جلو گیری از آلوده شدن آبهای زیر زمینی مسولیت دو جانبه میان شهروندان و دولت میباشد.

۱- مسولیت های دولت در این باره قرار ذیل است.

۱- بلند بردن سطح آگاهی عامه در مورد اهمیت نگهداشت و عدم آلوده نمودن خاک و آب های زیر زمینی.

۲- ساخت کانالیزاسیون شهری و توزیع آب از طریق نل ها شهری که سطح تقاضا برای آب زیر زمینی کم گردد.

۳ انتقال کارخانجات از داخل شهر به بیرون شهر و ایجاد تصفیه خانه های آب در آن که فلزات منحله در آبهای مذکور را تصفیه نموده تا از نفوذ آن در خاک و آبهای زیر زمینی جلوگیری نماید.

۴- پاک کاری محلات نفوذ آبها بصورت مثال (دریای کابل) به آبهای زیر زمینی و پاک نگهداشتن این محلات از وجایب دوجانبه دولت و شهروندان میباشد و این سبب میشود آب ها آلوده نشوند.

بعضی از مسولیت شهروندان برای جلوگیری از آلوده شدن خاک و آب های زیر زمینی بصورت زیر میباشد.

۱- از کندنکاری چاهای سپتیک غیر معیاری یا همان چاهای زهری (Seismic) که در بین مردم بنام چاهای دایمی یاد میشود جدآ خود داری کنند.

۲- آب روها را همیشه پاک نگهداری نموده و از انداختن زباله در آن جلو گیری کنند.

۳- مردم با درک این واقعیت که این آبها منبع اصلی زندگی آنها میباشد باید تلاش کنند از هر نوع آلوده نمودن آن جلوگیری کنند.

بعضی از علایم آبهای آلوده

۱ مزه آبهای آلوده تغیر نموده شور میشود؛

۲- آبهای آلوده بوی بد میدهند؛

۳- در صورت جوش دادن و یا چای دم نمودن یک نوع قیماق در سطح گلاس بوجود میاید که خود نشانه از آلوده بودن آبها میباشد؛

۴- رنگ آبهای آلوده به مرور زمان تغیر نموده شفافیت خود را از دست میدهد.

برای بلند بردن سطح آبهای زیرزمینی دو عامل موجود است

عوامل طبیعی: یعنی باران زیاد و نفوذ آن به آبهای زیرزمینی که با توجه به افزایش درجه حرارت در سطح جهان (global climate change ) کمتر میتوان به این گزینه امیدوار بود.

عوامل غیر طبیعی یا تخذیه مصنوعی ذخایر آبی: که این نوع تخذیه را میتوان با کندنکاری چاهای تخذیوی در محلات که بتوانند تمام طبقات آبده aquifer را تخذیه کنند.

در اینجا باید طبقات انتقال دهنده آب (aquifer) بصورت درست تشخیص داده شود تا از یک سو از مصارف اضافه که صورت میگیرد تا حد ممکن جلوگیری شود و از سوی هم سطح آب های زیرزمینی بالا رود.


نوشته: انجینیر محمد امین (احمدی)؛ دانش آموخته هایدروجیولوجی

موضوعات: اقتصاد جهان, افغانستان و جهان, برگرفته

بازدید کننده عزیز, شما هنوز به عضویت سایت در نیامده اید.
پیشنهاد می کنم در سایت ثبت نام کنید و یا وارد سایت شوید.

ارسال نظر

نام:*
ایمیل:*
متن نظر:
دو کلمه نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید: *
Visit Econopedia - Economics Encyclopedia's profile on Pinterest.
 
ما را حمایت کنید